Khi lái xe trên đường cao tốc, tốc độ càng cao thì khoảng cách với xe phía trước càng cần được duy trì ở mức hợp lý đủ an toàn để xử lý trong mọi tình huống.

Dưới đây là một vài thói quen đơn giản có thể giúp tài xế có thêm thời gian xử lý khi dòng xe giảm tốc hoặc phanh gấp.

Đừng bám sát xe phía trước

Khi xe di chuyển ở tốc độ cao trên cao tốc, khoảng cách giữa hai xe có thể bị rút ngắn rất nhanh. Thay vì chạy sát và giữ tốc độ, tài xế nên tạo một khoảng trống đủ lớn để có thể phanh hoặc chuyển hướng kịp thời khi xuất hiện tình huống bất ngờ.

Những người lái xe lâu năm thường chia sẻ nhau về “quy tắc 3 giây”. Cụ thể, khi xe phía trước đi qua một điểm cố định như cột đèn hoặc vạch kẻ đường, chúng ta bắt đầu đếm “một – hai – ba” từ điểm đã xác định trước đó.

Nếu xe mình đã tới điểm đó khi đếm xong, tức khoảng cách ước lượng vào khoảng 50m. Và từ đó chúng ta sẽ đưa ra khoảng cách phù hợp hơn với tốc độ di chuyển thực tế hiện tại. Khi trời mưa, đường trơn hoặc tầm nhìn hạn chế, nên tăng lên 4-5 giây hoặc cao hơn.

Khoảng cách an toàn không phải “con số chết”

Một điểm cần nhớ là con số 35, 55, 70 hay 100 m là mức tối thiểu trong những điều kiện tham gia giao thông trên đường cao tốc với mật độ dòng xe lưu thông lý tưởng, chứ không phải khoảng cách tối ưu trong mọi tình huống.

Ví dụ, xe đạt vận tốc 100 km/h dưới trời mưa lớn không nên chỉ giữ đúng 70 m rồi cho rằng đã an toàn. Khi điều kiện đường sá hoặc tầm nhìn xấu, người lái cần giảm tốc độ và tăng thêm khoảng cách.

Ngược lại, khi giao thông đông và tốc độ giảm mạnh, việc cố duy trì một khoảng trống quá lớn cũng có thể tạo điều kiện cho các xe khác liên tục “điền vào chỗ trống”, đây vốn là thói quen của một bộ phận tài xế Việt khi tham gia giao thông. Khi đó, điều quan trọng là chúng ta cần giữ khoảng cách đủ an toàn để xử lý tình huống khẩn cấp nhưng vẫn phù hợp với dòng giao thông.

Tốc độ càng cao, khoảng cách càng lớn

Ở 120 km/h, ô tô di chuyển khoảng 33 m chỉ trong một giây. Vì vậy, khoảng cách 100 m không phải là quá xa mà chính là khoảng “đệm” cần thiết để tài xế phản ứng khi xe phía trước phanh gấp. Tức là, chúng ta chỉ có khoảng 3 giây để phanh và xử lý khi gặp tình huống khẩn cấp với xe phía trước.

Thêm nữa, người lái xe đừng chỉ nhìn vào khoảng cách bằng mét. Hãy quan sát cả tốc độ và tình trạng giao thông để điều chỉnh khoảng cách phù hợp.

Nhìn xa, không chỉ nhìn xe trước mặt

Khi chạy cao tốc, nên quan sát dòng xe phía trước thay vì chỉ tập trung vào chiếc xe ngay trước đầu xe. Nếu nhận thấy nhiều phương tiện phía trước đồng loạt giảm tốc hoặc đèn phanh bật sáng, hãy nhả ga sớm và liếc mắt nhìn gương chiếu hậu thay vì tiếp tục duy trì tốc độ rồi phanh gấp. Cách này giúp giảm nguy cơ va chạm liên hoàn.

Gặp xe tải, xe khách: nên giữ xa hơn

Xe tải và xe khách có thể che khuất tầm nhìn vì kích thước phương tiện này khá to. Chạy quá sát phía sau khiến tài xế khó phát hiện sớm tình huống phía trước, đặc biệt đoạn đường có những khúc cua.

Do đó hãy tự tạo thêm khoảng trống để mở rộng tầm quan sát đủ tốt. Khi đủ điều kiện vượt, cần kiểm tra gương chiếu hậu xem phương tiện phía sau, điểm mù và khoảng trống phía trước trước khi chuyển làn và tăng tốc để vượt.

Có xe nhập làn, đừng cố “đóng cửa”

Ở những điểm giao lộ có lối cho xe vào/ra. Khi phát hiện xe khác đang nhập vào làn, không nên tăng tốc để thu hẹp khoảng trống với phía đang cùng chiều phía trước.

Nếu điều kiện cho phép, người lái hãy giảm nhẹ chân ga nhằm tạo khoảng trống để xe khác nhập làn an toàn. Một thao tác nhỏ nhưng có thể tránh được tình huống cả hai xe phải phanh hoặc đánh lái đột ngột.

Trời mưa: giảm tốc, tăng khoảng cách

Mặt đường ướt làm giảm độ bám của lốp là điều hiển nhiên, khi đó khoảng cách phanh dừng hẳn sẽ tăng lên đáng kể so với mặt đường khô, đồng thời tầm nhìn cũng bị hạn chế. Khi đó, khoảng cách cần lớn hơn so với điều kiện đường khô là điều mà các tài xế cũng nên lưu ý.

Đừng để xe phía sau gây áp lực

Nếu có xe phía sau chạy sát hoặc nháy đèn xin vượt liên tục không có nghĩa tài xế phải thu hẹp khoảng cách với xe phía trước. Đừng vội đưa mình vào tình thế khó.

Mà hãy duy trì khoảng cách an toàn. Khi có điều kiện phù hợp, xi nhan chuyển làn đúng quy định để phương tiện phía sau vượt qua.

Chuyển làn cũng phải giữ khoảng cách

Trước khi chuyển làn, cần quan sát gương chiếu hậu, kiểm tra điểm mù, bật xi-nhan và đánh giá khoảng trống cả phía trước lẫn phía sau.

Không nên vừa bật xi-nhan đã đánh lái ngay. Trên cao tốc, một chiếc xe phía sau chạy nhanh có thể nhanh chóng thu hẹp khoảng cách mà cả hai tưởng chừng đã cho là an toàn. Đôi khi, mỗi người lái xe là một kiểu khác nhau, không ai giống ai.

Tựu chung lại, việc giữ khoảng cách không khiến hành trình của bạn trở nên chậm hơn đáng kể, nhưng giúp tài xế có thêm thời gian để xử lý những tình huống bất ngờ. Trên cao tốc, vài giây phản ứng đôi khi quan trọng hơn vài chục mét khoảng cách.

Luật mới: Không giữ khoảng cách trên cao tốc có thể bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đang được áp dụng trong năm 2026, người điều khiển ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi chạy trên đường cao tốc có thể bị phạt từ 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.

Đáng chú ý, nếu việc không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe dẫn tới tai nạn giao thông, mức xử phạt đối với người điều khiển ô tô có thể lên tới 20-22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe theo các quy định xử phạt hiện hành.

Từ ngày 15/8/2026, quy định về chuyển làn cũng nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên. Với ô tô, hành vi chuyển làn không bảo đảm khoảng cách an toàn trong trường hợp thông thường có mức phạt 600.000-800.000 đồng; riêng trên cao tốc, hành vi vi phạm quy định về chuyển làn/khoảng cách thuộc mức xử phạt 4-6 triệu đồng theo quy định dành cho cao tốc.

Hoàng Nam